Søreide: Russiske styrkar i nord utfordrar NATO

Russiske øvingar som inkluderer simulerte angrep på norske mål, bidreg ikkje til betre samband eller dempa spenningsnivå, åtvarar Noregs utanriksminister.
innenriks

Russlands militære opprusting har i kombinasjon med den viljen landet beviseleg har til å bruke militærmakta, skapt ny uvisse om intensjonane deira, poengterer utanriksminister Ine Eriksen Søreide (H).

Ho trekkjer fram inntrykk frå besøket sitt i Aust-Ukraina sist veke.

– Konflikten er framleis i gang for fullt. Eg såg kva øydeleggingane og lidingane ein konflikt i hjartet av Europa fører med seg. Russlands handlingar i Ukraina har endra den tryggingspolitiske situasjonen i Europa. Vi har saman med alliansepartnarane våre respondert på ein avmålt og gjennomsiktig måte, seier Søreide.

– Dette er svært viktig, også ut frå eit nasjonalt perspektiv. Kolahalvøya er stadig heimebase for store delar av dei strategiske styrkane i Russland. Sjølv om vi ikkje ser på Russland som ein militær trussel mot Noreg, er det klart at desse styrkane representerer ei strategisk utfordring for NATO, slår ho fast.

Bekymra

I ein breitt disponert tale om Noregs forhold til Russland hos Norsk utanrikspolitisk institutt (NUPI) fredag understreka Søreide at den militære revitaliseringa i nord gjer området endå viktigare for Russland. Ho viste til at NATO med Noreg i ei pådrivarrolle har tilpassa seg ein ny situasjon i eit Arktis som blir stadig meir strategisk viktig.

– Sjølv om vi erkjenner at Russlands militære aktivitet i nord ikkje primært er rett mot Noreg, kan vi ikkje oversjå det som skjer så nær landområda våre, seier ho.

– Vi held fram å følgje nøye og bekymra med på den vedvarande oppbygginga av styrkar, utplasseringa av nye våpensystem og den meir pågåande aktiviteten like ved oss i nord.

Auka spenningar

Utanriksministeren kom òg inn på at den russiske øvingsaktiviteten ikkje nødvendigvis bidreg til å dempe spenningsnivået.

– Øvingar som inkluderer simulerte angrep på norske mål, bidreg ikkje til betre samband eller dempa spenningsnivå, seier ho.

I eit foredrag i vår presenterte etterretningssjef Morten Haga Lunde radar-utskrifter av russiske kampfly som trenar på å angripe norske mål, ifølgje VG.

Biletet av russisk opprusting og kraftig auka aktivitet i nord kom òg fram i den opne trusselvurderinga til E-tenesta i vår.

«Utanlandske agentar»

Parallelt med konflikten mellom Russland og Vesten går det tosidige norsk-russiske samarbeidet innanfor miljøvern, fiskeri og atomtryggleik sin gang.

– Takka vere dei institusjonane vi har skapt saman, har samarbeidet vårt med Russland klart seg gjennom ein del politiske stormkast, seier Søreide.

Samtidig tok ho for seg ein del urovekkjande trekk rundt den politiske utviklinga i Vladimir Putins Russland. Ho viste til at rommet for sivilsamfunnet blir stadig mindre, men at Noreg vil halde fram med å støtte innsatsen for demokrati og rettar.

– Når organisasjonar får status som utanlandske agentar fordi dei samarbeider med norske partnarar eller får støtte frå norsk hald, bidreg ikkje det til sambanda våre. Det er beklageleg, seier utanriksministeren.

Søreide understrekar òg at talet på norske selskap i Russland er fallande, både på grunn av vestlege sanksjonar, men òg på grunn av eit vanskeleg investeringsklima og vanskar dei norske føretaka opplever i landet.

(©NPK)