Massiv kritikk av Netanyahus planar om annektering

Israelsk annektering av Jordandalen vil fullstendig undergrave forsøka på å oppnå fred, meiner FN. Muslimske land fordømmer planane til Israels statsminister.
utenriks

Kritikken har hagla mot statsminister Benjamin Netanyahu etter at han tok til orde for å offisielt innlemme Jordandalen i Israel.

– Eit slikt scenario vil vere fullstendig øydeleggande for moglegheitene for å ta opp att forhandlingar, for den regionale freden og sjølve essensen i tostatsløysinga, seier ein talsmann for FNs generalsekretær António Guterres.

Også landa i Den arabiske liga meiner planen undergrev moglegheitene for fred. Heile regionen kan bli drive i retning av vald og konflikt, åtvarar Jordans utanriksminister Ayman Safadi.

EU seier i ei fråsegn at Israels bygging og utvidingar av busetjingar er ulovleg og at EU ikkje vil godta endringar i Israels grenser som ikkje blir godtatt av begge sider i konflikten.

– Verre enn apartheid

Regimet i Saudi-Arabia vil kalle inn muslimske land til eit krisemøte om Netanyahus planar.

– Saudi-Arabia erklærer si fordømming av intensjonen til den israelske statsministeren om å annektere område på Vestbreidda, heiter det i ei fråsegn frå det saudiarabiske kongehuset.

Den palestinske politikaren og PLO-toppen Hanan Ashrawi kallar planen «verre enn apartheid», og same ord blir brukt av Tyrkias utanriksminister.

– Netanyahus valløfte, som sender alle slags ulovlege og aggressive signal i forkant av valet, er ein rasistisk apartheid-stat, skriv utanriksminister Mevlüt Çavusoglu på Twitter.

– Historisk moglegheit

Valet i Israel blir halde neste veke, og Netanyahu har dei siste dagane komme med fleire oppsiktsvekkande utspel for å vinne veljarar.

– Dette er ei historisk, eineståande moglegheit for å utvide Israels suverenitet over busetjingane våre i Judea og Samaria, sa statsministeren tysdag.

Judea og Samaria er israelske namn på områda som utgjer Vestbreidda. Netanyahu lova å annektere Jordandalen og eit område langs den nordlege delen av Daudehavet – som til saman utgjer rundt ein tredel av Vestbreidda – viss han vinn valet.

Får han viljen sin, vil palestinske befolkningssenter på Vestbreidda bli liggande som isolerte øyar blant israelske område. Netanyahu seier han vil forbinde dei palestinske befolkningssentera med nabolandet Jordan.

I Jordandalen ligg viktige jordbruksområde, som palestinarane vil miste viss Netanyahu får gjennomført planen sin. Israel oppfattar på si side Jordandalen som ei viktig militær buffersone som vernar Israel mot eventuelle forsøk på invasjon austfrå.

Grønt lys frå Trump?

Netanyahu ønsker òg å annektere israelske busetjingar i andre delar av Vestbreidda. Tysdag sa han at han vil gjere dette med forståing frå USAs president Donald Trump.

Trump blir venta å legge fram den varsla fredsplanen sin for Midtausten etter det israelske valet. Netanyahu meiner det er viktig å handle no, medan Trump førebur seg på å presentere fredsplanen.

USA har så langt ikkje protestert mot utspelet til statsministeren om å annektere Jordandalen. Kjelder i det amerikanske regjeringsapparatet seier til nyheitsbyrået AP at Netanyahu fortalde dei om planen før han presenterte den offentleg.

Dei ikkje namngitte kjeldene seier dei ikkje hadde nokon innvendingar sidan dei ikkje meiner planen vil påverke utsiktene for ein eventuell fredsavtale.

Vestbreidda vart okkupert av Israel etter Seksdagarskrigen i 1967, og Øst-Jerusalem er allereie annekterte. Nesten 700.000 israelarar bur i dag i folkerettsstridige busetjingar i dei okkuperte områda.

(©NPK)