FN: Stor auke i klimarelaterte katastrofar sidan år 2000

Det er registrert ein stor auke i klimarelaterte miljøkatastrofar dei siste 20 åra samanlikna med dei to tidlegare tiåra, ifølgje ein FN-studie.
utenriks

Dei siste 20 åra har 6.700 klimarelaterte miljøkatastrofar – som flaum, tørke, stormar og skogbrannar – vorte registrert, fastslår FNs kontor for kriserisikoreduksjon (UNDRR).

– Vi er øydeleggjande med vilje. Det er den einaste konklusjonen ein kan komme til når ein går gjennom katastrofane som har skjedd over dei siste 20 åra, seier UNDRR-sjef Mami Mizutori.

I perioden 1980–1999 vart det til samanlikning registrert 3.700 klimarelaterte katastrofar som førte med seg dødsfall og øydelegging. Denne auken er driven av katastrofar som blir knytt til klimaendringar, ifølgje FN.

– Oddsen går mot oss når vi ikkje handlar ut frå forsking og åtvaringar om å investere i førebygging, tilpasse oss til klimaendringar og redusere risiko i samband med katastrofar, seier Mizutori.

Kan sjå mørkt ut

Tsunamien i Søraust-Asia i 2004, som kosta 230.000 menneske livet, syklonen Nargis i Myanmar i 2008 som førte med seg 140.000 dødsfall og jordskjelvet i Haiti i 2010, der 220.000 vart drepne, er dei alvorlegaste katastrofane dei siste 20 åra.

Vulkansk aktivitet som har ført til øydeleggingar, og talet på øydeleggjande jordskjelv har òg auka sidan år 2000, ifølgje FN. Asia har vorte ramma av 3.068 klimarelaterte miljøkatastrofar sidan år 2000, medan det i Nord-Amerika og Sør-Amerika til saman vart registrert 1.756. Afrika vart ramma av 1.192 slike katastrofar.

Hetebølgjer i Europa i 2003 og i Russland i 2010 kosta høvesvis 72.000 og 56.000 menneske livet.

– Viss auken i ekstremvêr held fram dei neste 20 åra, ser framtida til menneskja svært mørk ut, seier Debarati Guha-Sapir, som leier det belgiske forskingsinstituttet CRED, til nyheitsbyrået DPA.

FN brukte i studien ein database som CRED-instituttet har utvikla.

Flaum rammar mange

Flaum har ramma over 1,5 milliard menneske sidan år 2000, fleire enn nokon annan type katastrofe. FN fastslår at flaumsikring bør vere prioritert i utviklingsarbeid.

Talet på flaumar har meir enn dobla seg sidan år 2000, medan talet på stormar av betydeleg styrke har auka frå 1.457 til 2.034.

– Betre flaumsikring er ei lågthengande frukt, seier Mizutori og viser til at det finst billeg og trygg teknologi som kan hjelpe.

UNDRR har òg vore ein forkjempar for tilhaldsstader under syklonar, vindsikring av bygningar og skogar som kan verne mot farar ved stormar. I tillegg trekkjer FN-rapporten fram at tusenvis av liv kan bli sparte viss det blir utvikla varslingssystem.

Det er òg behov for å hjelpe personar å hanskast med tørke, ifølgje rapporten. 40 prosent av flaumane dei siste to tiåra har vore i Afrika.

(©NPK)