Famling i mørket etter forklaring på straumbrot i Sør-Amerika

Dårleg vedlikehald, driftsfeil eller hacking blir trekt fram som moglege årsaker til det massive straumbrotet i Sør-Amerika søndag. Granskinga har no starta.
utenriks

Argentinas energiminister Gustavo Lopetegui ser ikkje bort frå at det massive straumbrotet søndag kan komme av eit cyberangrep, men seier at det ikkje er hovudhypotesen det blir arbeidd etter.

President Mauricio Macri lovar grundig etterforsking av det han kallar eit uhøyrt straumbrot. Straumbrotet slo ut nesten heile Argentina og Uruguay og dessutan delar av Paraguay. Også nokre område i Chile og det sørlege Brasil vart ramma.

Straumbrotet reiser spørsmål rundt svakheiter i det søramerikanske elektrisitetsnettet, som knyter saman mange av dei største landa i regionen.

Men noka klar årsak har så langt ikkje peika seg ut. Resultata av granskinga blir klar først om 7–15 dagar, ifølgje argentinske styresmakter.

– Usedvanleg hending

Straumen i Argentina forsvann klokka 7.07 søndag morgon, opplyser det statlege argentinske energiselskapet Edesur. Ifølgje energiselskapet UTE i Paraguay forsvann straumen der eitt minutt seinare, og brotet ramma då heile landet. Også heile Argentina vart ramma, med unntak av øygruppa Tierra del Fuego lengst sør i landet, fordi den ikkje er kopla til hovudstraumnettet i resten av landet.

– Dette burde aldri ha skjedd, seier Alejandra Martínez, talskvinne for Edesur.

I det folketette området rundt hovudstaden Buenos Aires kom straumen tilbake etter nokre timar søndag, og åtte timar etter at straumen vart borte, hadde 56 prosent av landet fått elektrisiteten tilbake.

Søndag kveld hadde dei 44 millionar innbyggarane i Argentina og dei 3,3 millionar innbyggarane i Uruguay fått straumen tilbake.

– Dette var ei usedvanleg hending, som aldri burde ha skjedd. Det er svært alvorleg. Vi kan ikkje la heile landet plutseleg stå utan elektrisitet, sa Lopetegui på ein pressekonferanse.

Feil og vedlikehald

Han sa straumen vart automatisk slått av på grunn av at det vart oppdaga ein ustabilitet i straumnettet, sjølv om det ikkje var registrert noka form for overbelastning.

Tenestepersonar i energisektoren i landet forsvarer elektrisitetssystemet i landet og kallar det robust. Det har kapasitet til å handtere langt meir enn det etterspurnaden tilseier, meiner dei. Men straumnettet er kjent for å vere prega av dårleg vedlikehald. Understasjonar og kabling har ikkje vorte oppgradert tilstrekkeleg for å halde tritt med resten av systemet.

Ein uavhengig argentinsk energiekspert seier at systematiske operative feil så vel som konstruksjonsfeil kan ha spelt ei rolle i kollapsen på søndag:

– Ein lokal svikt av denne typen burde ha vorte isolert av det same systemet. Problemet er kjent, og teknologien og studiar viser korleis ein kan unngå det, seier Raúl Bertero, leiar for CEARE (Centro de Estudios de la Actividad Regulatoria Energética) ved universitetet i Buenos Aires.

Straumbrotet har no utløyst spørsmål rundt Argentinas beredskap og manglande investeringar i elektrisitetssektoren. Men også i andre land i regionen kan saka føre til bekymring.

Argentina er prega av djup økonomisk krise, og inflasjonen er høg. President Macri, som fell i popularitet, stiller til attval i oktober.



(©NPK)